Birçok endüstriyel tesis yanıcı gazlar, buharlar veya toz içerir. Bu ortamlarda yanlış ekipman kullanmak ciddi sonuçlara yol açabilir. Exproof, bu tehlikeli ortamlarda güvenli kullanım için sertifikalandırılmış ekipmanları ifade eder. Uzmanların çoğu Ex işaretini, bir ürünün tehlikeli alanlarda kullanım için sertifikalı olduğunun göstergesi olarak tanır. Ancak her sembol, harf ve rakamın gerçekte ne anlama geldiğini yorumlamak, deneyimli uzmanlar için bile kafa karıştırıcı olabilir. Yanlış okuma, hatalı ekipman seçimine, mevzuata uyumsuzluğa, artan proje maliyetlerine veya güvensiz kuruluma yol açabilir.
Bir Exproof etiketi, kompakt bir formatta kritik bilgiler taşır. Ekipmanın hangi tehlikeli atmosfer için sertifikalandırıldığını, hangi koruma konseptinin uygulandığını, hangi gaz veya toz grubunu kapsadığını, izin verilen maksimum yüzey sıcaklığını, ortam sıcaklığı aralığını ve güvenle kurulabileceği alan sınıflandırmasını gösterir. Dünya genelinde kullanılan iki ana sertifikasyon sistemi vardır. Avrupa ve uluslararası tesisler ATEX ve IECEx standartlarını benimser. Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’daki tesisler ise UL ve cUL tarafından sertifikalandırılan NEC/CEC sistemini kullanır.
Avrupa Standardı: ATEX ve IECEx

ATEX ve IECEx sistemi, tehlikeli alanları bölgelere göre sınıflandırır. Bölgeler, hem patlayıcı atmosferin türünü hem de bu atmosferin mevcut olma olasılığını tanımlar.
- Bölge 0 ve Bölge 20, sürekli veya uzun süreli olarak patlayıcı atmosferin bulunduğunu gösterir.
- Bölge 1 ve Bölge 21, normal çalışma koşullarında patlayıcı atmosferin oluşmasının muhtemel olduğunu gösterir.
- Bölge 2 ve Bölge 22, normal çalışma koşullarında patlayıcı atmosferin oluşmasının muhtemel olmadığını ancak kısa süreli olarak bulunabileceğini gösterir.
- Bölge 0, 1 ve 2 gazlar, buharlar ve sisler için geçerlidir.
- Bölge 20, 21 ve 22 toz için geçerlidir.
Ekipman işareti belirli bir formata göre düzenlenir:
- Ekipman grubu ve kategorisi, ekipmanın nerede kullanılabileceğini ve ne düzeyde koruma sağladığını gösterir.
- Patlayıcı atmosfer türü, ekipmanın gazlar, buharlar veya sisler (G) ya da toz (D) için sertifikalandırıldığını belirtir.
- Koruma konsepti, ekipmanın tutuşmayı nasıl önlediğini açıklar.
- Cihaz grubu, ekipmanın onaylandığı belirli gazları tanımlar.
- Sıcaklık sınıfı, ekipmanın ulaşabileceği maksimum yüzey sıcaklığını gösterir.
- Ortam sıcaklığı aralığı, çalışma sıcaklığı sınırlarını gösterir.
- IP derecesi, toz ve suya karşı korumayı belirtir.
- Hem ATEX hem de IECEx sertifika numaraları etikette ayrı ayrı gösterilir.
ABD ve Kanada Standardı: UL ve cUL

ABD ve Kanada’da kullanılan NEC/CEC sistemi farklı bir yapı kullanır ancak aynı amaca hizmet eder.
- Sınıflar, mevcut tehlikeli maddenin türünü tanımlar.
- Sınıf I, yanıcı gaz veya buharları kapsar.
- Sınıf II, yanıcı veya elektrik iletken tozu kapsar
- Sınıf III, kolayca tutuşabilen lifleri veya uçuşan partikülleri kapsar.
Bölümler, tehlikeli atmosferin mevcut olma olasılığını tanımlar.
- Bölüm 1, tehlikenin normal koşullar altında var olduğu veya olmasının muhtemel olduğu alanları ifade eder.
- Bölüm 2, tehlikenin normalde mevcut olmadığı ancak anormal koşullarda ortaya çıkabileceği alanları ifade eder.
ABD’de kurulumlar, Sınıf/Bölüm veya Sınıf/Bölge sisteminden birini kullanabilir.
Kanada’da yeni kurulumlar artık Sınıf/Bölge sistemini kullanmak zorundadır. Kanada’daki mevcut kurulumlar her iki sistemi de kullanabilir.
Ekipman etiketi şunları gösterir:
- Sınıf ve bölüm sınıflandırması, mevcut tehlikeli maddenin türünü ve bu tehlikenin mevcut olma olasılığını gösterir.
- Sıcaklık sınıfı, ekipmanın ulaşabileceği maksimum yüzey sıcaklığını gösterir.
- Ortam sıcaklığı aralığı, çalışma sıcaklığı sınırlarını gösterir.
- UL işareti, ürünün ABD ve Kanada için listelendiğini doğrular.
- Muhafaza tipi, gövdenin sağladığı fiziksel koruma düzeyini gösterir.
ATEX/IECEx ve ABD/Kanada Sınıflandırma Karşılaştırması
| ATEX Ekipman Grubu | ATEX Ekipman Kategorisi ve Ortam Türü | Bölge Sınıflandırması ATEX/IECEx | Gerekli Ekipman Koruma Seviyesi (EPL) | Sınıf/Bölge Sınıflandırması ABD/Kanada | Sınıf/Bölüm Sınıflandırması ABD/Kanada |
| I | M1 | N/A | Ma | N/A | Madencilik |
| M2 | Mb | ||||
| II | 1G | Bölge 0 | Ga | Sınıf 1, Bölge 0 | Sınıf I, Bölüm 1 |
| 2G | Bölge 1 | Gb | Sınıf 1, Bölge 1 | ||
| 3G | Bölge 2 | Gc | Sınıf 1, Bölge 2 | Sınıf I, Bölüm 2 | |
| 1D | Bölge 20 | Da | Sınıf 1, Bölge 20 | Sınıf II, Bölüm 1 | |
| 2D | Bölge 21 | Db | Sınıf II, Bölge 21 | ||
| 3D | Bölge 22 | Dc | Sınıf II, Bölge 22 | Sınıf II, Bölüm 2, Sınıf III |
Çözüm Ortağınız Olarak Cedetaş Mühendislik
Doğru Exproof ekipmanı seçebilmek için, hem tesisinizi hem de ekipmanı anlamak gerekir. Cedetaş Mühendislik & Teknoloji, 50 senelik deneyimi ile ekipman seçimi ve tedariğinde size rehberlik edebilir.

